Chuyện chưa kể ở phòng y tế trường Hy Vọng

Đà Nẵng – Ngoài thuốc men, hành trang của Lan Phương ở trường Hy Vọng còn là sự kiên nhẫn và những cái ôm để xoa dịu nỗi đau cho hơn 300 đứa trẻ mồ côi vì Covid-19.

Mùng 6 Tết năm 2022, trường Hy Vọng (Hope School) ở phường Ngũ Hành Sơn, Đà Nẵng đón 34 học sinh đầu tiên. Ngôi trường nằm giữa khu đô thị FPT City, không cờ hoa, cũng không tiếng cười ngày tựu trường. Những đứa trẻ bước vào cổng trong tay của bà tổ trưởng dân phố, anh bí thư đoàn xã, hay một người hàng xóm. Cha, mẹ và những điểm tựa thân thương nhất của các em đã mất trong đại dịch.

Giữa sân trường lộng gió đầu xuân, cô gái trẻ Nguyễn Ngọc Lan Phương – một trong những thầy cô đầu tiên của trường Hy Vọng – cũng thấy mình bỡ ngỡ. Rời công việc chăm sóc trẻ em khuyết tật ở Làng Hòa Bình (Quảng Nam), cô bước vào môi trường mới, nơi người cần chăm sóc là những em nhỏ cơ thể khỏe mạnh, nhưng tâm hồn nhiều vết thương.

Sự bất ổn xuất hiện ngay sau cánh cửa phòng cô bé lớp 6, đến từ TP HCM. Từng là con út được mẹ nâng niu, ngày cơn bão Covid quét qua mang theo người mẹ, thế giới của em cũng sụp đổ.

Suốt một tháng, cô bé quay lưng về phía cửa mỗi khi Phương bước vào. Sợi dây kết nối duy nhất là những mảnh giấy em để lại: “Cô đi làm có mệt không?”, “Cô ngủ sớm kẻo mắt thâm”. Ngay cả khi Phương nói chuyện, cô bé chỉ phản ứng lại bằng tấm lưng im lìm.

Đối diện với một đứa trẻ vừa chịu nỗi đau quá lớn, Lan Phương luôn cảm thấy hoang mang. Nói một câu, làm một việc, cô cũng sợ vô tình làm tổn thương con. Dần dần cô hiểu “chỉ cần mình ở đó, không bỏ rơi em, cũng đã là một liều thuốc”.

“Phương thuốc này thực sự có hiệu nghiệm. Sau một thời gian con bắt đầu ngồi gần tôi, bắt đầu mở lời, rồi mở lòng với cả những người xung quanh”, Phương kể.

Khi sự im lặng ban đầu dần tan đi, nhịp sống ở trường Hy Vọng vào guồng như một doanh trại nhỏ. Tiếng kẻng vang lên từ 5h sáng, học sinh đủ các lứa tuổi ào ra sân trường thể dục, trước khi bắt đầu ngày mới dày đặc các hoạt động học tập, ăn ngủ, vui chơi, trải nghiệm. Ngồi ở đây ngày cuối tuần, bạn sẽ nghe đứa hát, đứa đàn, đứa chơi trống. Trong các câu lạc bộ, lại có những nhóm làm bánh, làm xà phòng, làm mô hình.

Các thầy cô, trong đó có Phương, hóa thân thành cha, thành mẹ, thành người thân ruột thịt. Từ 34 học sinh ngày đầu, mỗi mùa hè, mùa xuân lại có thêm những đứa trẻ mới. Đến nay, 363 em mang chung một mất mát vì Covid-19 đã gọi nơi này là nhà.

Và ở đó cô Phương không chỉ là một nhân viên y tế. Cô thường là người đầu tiên biết một đứa trẻ có chiếc răng sữa lung lay, hay kịp thời đón nhận những bối rối thầm kín của tuổi dậy thì. Niềm vui mỗi ngày đan xen với những cuộc chiến thầm lặng, từ những cơn sốt vặt vãnh đến những dịch cúm, dịch thủy đậu tràn qua trường.

Thử thách khắc nghiệt nhất đến vào năm 2024, khi một nữ sinh lớp 10 phát hiện khối u tuyến tụy trong đợt khám định kỳ. Tin dữ như sét đánh ngang tai, bởi chỉ 6 tháng trước, hồ sơ sức khỏe của em hoàn toàn bình thường.

Phương cùng các thầy cô chạy đôn đáo lo thủ tục phẫu thuật. Ca mổ thành công, nhưng sau đó là cuộc chiến với hóa chất. Cơ thể nhỏ bé oằn mình trước những mũi tiêm khiến cô bé hoảng loạn, bắt đầu kháng cự điều trị.

Trong một lần dỗ dành em tiêm thuốc, Phương động viên: “Cố lên con, một chút nữa là hết đau rồi”. Cô bé bất ngờ ngước lên, hét trong uất ức: “Cô có truyền thuốc đâu mà biết đau!”.

Câu nói khiến Phương sững người. Cô nhận ra mọi lời an ủi lúc này đều sáo rỗng. Các y bác sĩ ra ngoài, trả lại căn phòng tĩnh lặng cho hai cô trò. Phương chỉ ngồi xuống, ôm lấy bờ vai đang run lên bần bật. Hơi ấm và nhịp thở truyền sang nhau thay cho thông điệp “Cô ở đây, cùng đau với con”. Khi tiếng nấc thưa dần, cô bé gật đầu, chấp nhận đưa tay ra cho bác sĩ.

Khi sức khỏe cô bé tiến triển tốt, nhịp sống trường Hy Vọng dần trở lại bình thường.

Nhưng ở ngôi trường đặc biệt này, không phải bệnh nào cũng dùng thuốc là khỏi. Có những tổn thương âm ỉ, bất quy tắc, buộc những giáo viên phải nhiều yêu thương và kiên nhẫn nhiều hơn.

Một trong những thử thách như thế là nữ sinh mắc trầm cảm nặng, lệ thuộc vào thuốc lá điện tử. Những ngày quyết tâm bỏ thuốc đan xen với những lần tái phạm. Có hôm em khóc, nắm chặt tay Phương, hứa sẽ “làm lại từ đầu”. Nhưng ngay hôm sau, thuốc lá điện tử lại tìm thấy trong cặp sách.

“Vòng lặp ấy khiến tôi cảm thấy bị phản bội. Có lúc bất lực tôi từng nghĩ đến việc trả con về gia đình”, Phương thừa nhận.

Được những người đi trước tham vấn, cô giáo trẻ hiểu ra hồi phục cảm xúc không phải là đường thẳng. Nó là đồ thị hình sin với những bước lùi tất yếu và không đồng nghĩa với thất bại.

Cô đổi “phác đồ”. Thay vì truy xét hay thuyết giảng, cô đồng hành cùng con dậy sớm, đi dạo dưới nắng, vun vén từng luống rau. Đến nay sau ba năm, cô bé ngổ ngáo ngày nào giờ đã là sinh viên Đại học FPT Cần Thơ. Trong bức ảnh mới nhất gửi về trường, em là cô thiếu nữ cười rạng rỡ trên sân khấu diễn văn nghệ.

Sau những giờ làm việc căng thẳng, Lan Phương tìm thấy sự cân bằng tại CLB “Hoa Cọ” của trường. Hội họa dạy cho Phương một triết lý mà y khoa chưa từng đề cập. Khi lỡ tay vẽ sai một nét, người họa sĩ tìm cách sáng tạo, vẽ đè lên hoặc biến tấu lỗi sai đó thành một chi tiết độc đáo khác của tác phẩm.

“Hope School cũng giống như bức tranh ấy. Nỗi đau mất mát là một nét vẽ lỗi tàn khốc của số phận. Chúng tôi không thể tẩy xóa nó đi, nhưng có thể giúp các em vẽ tiếp những gam màu mới của niềm vui, tri thức và sự trưởng thành trên nền tảng đó”, Phương chiêm nghiệm.

Từ một cô gái trẻ hay nôn nóng, muốn thấy kết quả ngay lập tức, bốn năm ở Hope School đã mài giũa cô y tế không còn rập khuôn, cứng nhắc, mà học cách nương theo những nét vẽ nguệch ngoạc của trẻ để uốn nắn dần.

Và “thù lao” cho sự kiên nhẫn ấy đôi khi là những món quà khiến cô dở khóc dở cười. Trên bàn làm việc của cô y tế, đôi khi là một cục xà bông sần sùi lần đầu học sinh tự làm, một chiếc kẹo đi sự kiện trẻ để dành và rất nhiều bức thư tay. Trong tờ giấy này có dòng chữ: “Con tặng cô Phương xinh đẹp nhất thế giới”. Ở mẩu giấy kia lại có em hứa: “Sau này cô Phương già, con sẽ nuôi lại cô”.

Mới cách đây mấy hôm, cô bé Bùi Yến Ngân, lớp 4, chạy tìm Phương với vẻ mặt lém lỉnh. “Cô xòe tay ra cho con”, con bé nói, rồi dúi một túi nhỏ gói ghém qua bao nhiêu lớp giấy vào tay cô. Hồi hộp mở ra, Phương bật cười khi thấy bên trong là hai chiếc răng sữa vừa rụng. Ngân, cũng như nhiều đứa trẻ khác ở đây đều tin tưởng trao cho cô cất giữ chiếc răng sữa đầu tiên của mình, như cái cách cha mẹ ở nhà vẫn thường làm cho con.

“Chúng tôi đến với các con bằng ý nghĩ mình là người che chở, nhưng càng đi xa mới nhận ra chính những đứa trẻ này đang âm thầm nuôi dưỡng lại chúng tôi, bằng sự sống mạnh mẽ, bằng sự hồn nhiên và yêu thương”, cô y tế nói.

Phan Dương